YENİ Parti Burdur Milletvekili İzzet Akbulut, Bucak ilçesinde büyükbaş hayvan işletmecileriyle bir araya geldi. Üreticiler; çiğ süt fiyatının maliyetleri karşılamadığını, yem ve akaryakıt giderlerinin arttığını, yüksek kredi faizleri ve ekspertiz uygulamaları nedeniyle finansmana erişmekte zorlandıklarını anlattı. Çiftlik sahibi Hikmet Çangır, “18-20 litre sütle sadece hayvan kendi karnını doyuruyorsa demek ki pahalı bu iş” dedi.

YENİ Parti Burdur Milletvekili İzzet Akbulut, Bucak ilçesinde büyükbaş hayvan işletmecileriyle bir araya geldi. Üreticiler; çiğ süt fiyatının maliyetleri karşılamadığını, yem ve akaryakıt giderlerinin arttığını, yüksek kredi faizleri ve ekspertiz uygulamaları nedeniyle finansmana erişmekte zorlandıklarını anlattı. Çiftlik sahibi Hikmet Çangır, “18-20 litre sütle sadece hayvan kendi karnını doyuruyorsa demek ki pahalı bu iş” dedi. Akbulut ise üreticilerin sorun ve çözüm önerilerini TBMM’de gündeme getireceklerini söyledi.

YENİ Parti Burdur Milletvekili İzzet Akbulut, Bucak ilçe örgütü ve Belediye Meclisi Üyesi Özcan Duran ile birlikte Bucak ilçesinde büyükbaş hayvan işletmecileri ve çiftlik sahipleriyle bir araya geldi. Akbulut, üreticilerin hayvancılık sektöründe yaşadığı sorunları ve çözüm önerilerini dinledi.

Görüşmede üreticiler; çiğ süt fiyatları, yem ve akaryakıt maliyetleri, kredi faizleri, finansmana erişim, ekspertiz uygulamaları ve hayvan ithalatına ilişkin yaşadıkları sorunları anlattı.

ÇANGIR: “SADECE BORÇLANIYORUZ”

Çiftlik sahibi Hikmet Çangır, işletmesinin değerinin 220 milyon, hayvan varlığının ise 60-65 milyon lira civarında olduğunu belirterek, sektörden yeterli kazanç sağlayamadığını söyledi.

Çangır, şöyle konuştu:

“Saygıdeğer vekilim, buraya özel bir ekspertiz yaptırdım. Bir arkadaşıma ekspertiz yaptırdım. İşletmemin değerini 220 milyon olarak çıkardı. Hayvan varlığım da 60-65 milyon civarında. Ben burada 280-300 milyonla uğraşırken kazandığım para, inanın kıymete değer bir para değil. Yani buradan bir şey alma şansım yok. Sadece borçlanıyoruz biz ve borçlana borçlana bir süre sonra borçlanma kabiliyetimiz arttı. Artık kolayca borçlanmaya başladık.

Sinan benim kardeşim gibidir. Kardeşim de demeyeyim de çocuğum gibidir. Babası çok iyi dostumdur. Sinan bizim durumumuzu da biliyor, kendi durumunu da biliyor. Bu sektörde çok ciddi bir kazanç yüzdesi yok.

Şöyle anlatayım: Buzağı ölümünü yüzde 10'a kadar kabul ediyorlar. Tarladan gelen ürünün yüzde 3'e kadar kaybını kabul ediyorlar. Bize de yüzde 20'lik bir kâr marjı tanıyorlar. Bizim risklerimiz zaten çok fazla. Çiğ süt fiyatlarının üretim maliyetlerini yeterince karşılamaması...”

“GIDA KOMİTESİNİN İÇİNDE ÜRETİCİ YOK”

Çiğ süt fiyatlarının belirlenmesine ilişkin sisteme de tepki gösteren Çangır, Gıda Komitesinde üreticilerin temsil edilmediğini belirterek, şunları söyledi:

“Burada karşımıza çıkan şey bir liyakatsizlik ve mevcut yönetimin bu konuya çiğ süt maliyetini hesaplamak olarak değil, enflasyon hesaplamasında çiğ sütün direkt olarak etkilediği ürünlerin fiyatlarını kontrol etmek olarak bakması.

Sistem şöyle işliyor Sayın Vekilim: USK denilen bir kurum var, Ulusal Süt Konseyi. Bir de bunun yanı sıra Gıda Komitesi diye bir kurum var. Siz benden daha iyi biliyorsunuz bunları, haddimi aşmış olmayayım. Özür dilerim.

Şimdi Gıda Komitesi üyelerinin içinde üretici yok. Kim var? Hazine ve Maliye Bakanı, Tarım ve Orman Bakanı, Ticaret Bakanı, Merkez Bankası Başkanı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı temsilcisi, ilgili bakan yardımcıları.

Abi, niye benden kimse yok ya? Numaradan da Tarım ve Orman Bakanı'nı koymuşlar. Maliye Bakanı ev sahibi niteliğinde zaten. ‘Ben size ne ikram edersem onu içeceksiniz.’ Yani bu adamlar çiğ süt fiyatını belirlerken şunu bile yaptılar: ‘Siz aranızda konuşun, 15 dakika sonra gelip rakamı söyleyeceğiz.’ dediler. Bu kayıtlarda var. Yaptılar bunu yani. Burada liyakatsizlik var.”

“HACİVAT-KARAGÖZ GİBİ”

Çangır, süt fiyatının belirlenmesi sürecine ilişkin eleştirilerini şöyle sürdürdü:

“Öncelikle hesaplama tamamen şey gibi... Şöyle düşünelim: Hacivat-Karagöz gibi. Hacivat da Karagöz'ün ne söylediğinin önemi yok ki. Adam onu oynatırsa ne istiyorsa onu söylüyor.

Bunlar Hacivat ve Karagöz. Bir tanesi Hacivat, USK; öbürü de Karagöz. Hacivat-Karagöz gibi yukarıdan numara yapıyorlar birbirlerine. Onlar kolunu nereye kaldırırsa oraya dönüyor. Tabii böyle bir sorunumuz var.”

“18-20 LİTRE SÜTLE HAYVAN KENDİ KARNINI DOYURUYOR”

Yem maliyetlerinin yüksekliğine dikkati çeken Çangır, bir sağmal hayvanın günlük yaklaşık 450 liralık yem tükettiğini belirterek, şöyle konuştu:

“Öncelikle maliyet hesaplamamız yüzde 100 doğru değil. Yem maliyetlerinin yüksekliği... Bakın şimdi, bizim yem maliyetlerimizin yüksekliğini şöyle anlatabilirim: Sayın Vekilim, bugün bir sağmal hayvanın ne kadar süt verdiğini bir kenara bırakın, 450 lira civarında günde yer. Yani bu da 450'yi böldüğünüzde 18 ila 20 litre arasında süt eder zaten.

Bugün eğer Muzaffer abim ‘Benim hayvan 20 litre veriyor.’ diyorsa sıfır kazanç. Anlatabiliyor muyum? 22 litre veren yüzde 10 kazanıyor. 2 litre... Yani bu realite. Öyle değil mi? 450 lira civarında. Siz 400 yapın, 18 olsun, 17 olsun yani. Anlatabiliyor muyum?

Sayın Valimle bir gün bir şey yaptık, 21'di o zaman. ‘Nasıl ya?’ dedi, ‘21 litre olabilir mi?’ dedi. ‘Sayın Valim, bunlar bütün devletin desteklerini heba ediyorlar.’ dedim. Alıyor alıyor, köylü adam ne yapsın? Zaten 21 litre karnını doyurabiliyor.

Yani doğru bir yola gitmiyoruz. Bunu sadece görmek lazım. 18-20 litre sütle sadece hayvan kendi karnını doyuruyorsa demek ki pahalı bu iş.”

“MOTORİN YÜZDE 129, ÇİĞ SÜT FİYATI YÜZDE 66 ARTTI”

Akaryakıt fiyatlarındaki artış ile çiğ süt fiyatındaki artış arasında fark bulunduğunu söyleyen Çangır, şunları kaydetti:

“Son 2 yılda motorin yüzde 129 artmış efendim. Ama bizim çiğ süt fiyatımız yüzde 66 artmış. Yani çiğ süt fiyatımız, özür dilerim, yüzde 66 artmış. Şöyle bir sonuç çıkıyor buradan: Biz motorin almak için 2 yıl içinde yüzde 38'lik bir artışla daha fazla süt vermek zorundayız. Yani sütü, diyelim ki 1 litreyle bir motorin alıyorsak 1,38 litreyle alacağız.”

“DEVLET BANKASINDAN YÜZDE 52 İLE PARA ALIYORUM”

Kredi faizleri ve finansman maliyetlerinin de üreticileri zorladığını belirten Çangır, şöyle devam etti:

“Şimdi bir de kredi faizleri, finansman maliyetleri ve ekspertiz sorunları var. Benim belki de en önemli konulardan biri olarak gördüğüm şey bu.

Şimdi bakın, bize yüzde 25 kârla bir fiyat belirleniyor. Diyorlar ki, ‘Yüzde 20 de siz kazanın, hadi bakalım.’ Tamam da abi, ben devlet bankasından yüzde 52 ile para alıyorum. O zaman ben ihtiyaçlarımı nasıl alabilirim? Faizin de enflasyonun da yüzde 30'larda olduğu bir ülkede yüzde 25 kâr marjı akılcı değil ki.”

EKSPERTİZ UYGULAMALARINA TEPKİ

Bankaların ekspertiz uygulamalarına ilişkin de sorun yaşadıklarını anlatan Çangır, şöyle konuştu:

“Ekspertiz konusuna gelince, bu bizim için çok ciddi bir konu. Bakın, bankalar ekspertizi nasıl yapıyorlar? Şimdi Ziraat Bankası merkezi, Türkiye'deki belirli ekspertiz firmalarıyla anlaşma yapıyor.

Ben daha evvel ekspertiz firmalarına danışmanlık da yaptım, mühendis olarak. Ondan biliyorum biraz da. Rahmetli eşimin rahmetli abisi eksperdi. Onunla çok dolaştım, ondan biliyorum.

Şimdi bakın, burada 8-10 kişiyiz. Ziraat Bankası bunları masaya topluyor. Diyor ki, ‘İzzet Bey, Özcan Bey, Hikmet Bey ile çalışacağım. Sizinle çalışmıyorum.’ Onları bir kere ekarte ediyor. Sonradan da bankalara, şubelere diyor ki: ‘Ben üç tane adam seçtim. Sen tuşa bastığında istediğini seçemezsin. Bunlardan biri seçilecek.’

Sonra da vatandaşa dönüyor, diyor ki: ‘Bizimle hiç alakası yok ya bu işin. Biz seçmiyoruz.’ Kim seçiyor burada? Ön elemeyle seçtikleri adamlar içinden seçiliyor.

Şimdi siz Meclistesiniz. Mecliste gruplarınız oluşuyor. CHP'den, Yeni Parti'den, AK Parti'den... Onların ideolojik düşüncesine göre bir şey sorduğunuzda herkes kabul edecektir zaten, aykırı bir şey söylemezseniz.

Burada adamlar resmen bizi bir şeyin içine itiyorlar. Buradaki sıkıntı ne? Ekspertiz firmalarında yeterli miktarda eğitimli adam yok. Eksper olmak çok kolay bu ülkede. ‘Ya ben inşaat mühendisi istiyorum.’ diyorum. ‘Yok.’ diyorlar bana.

10 milyon TL'nin üzerindeki değerlendirmelerde de iki sefer ekspertiz parası ödüyoruz. Onların ortalaması alınıyor falan filan. Onlar detaylar. Ama şöyle bir şey var: Bu insanlar hakikaten yetersiz ve liyakatsizler.”

“HAYVAN İTHAL EDECEĞİNE SOYA İTHAL ETSİN”

Yem fiyatlarındaki artışa da değinen Çangır, hayvan ithalatı yerine yem üretiminde kullanılan girdilere yönelik önlem alınması gerektiğini savunarak, şunları söyledi:

“Bir tahterevalli düşünün. Bir tarafında siz oturuyorsunuz, öbür tarafını bilmiyorsunuz. Yem tarafını bilmiyorsunuz ki. Yem sanayicileri bir toplantı yapıyorlar. Soyaya zam geliyor, hayda bize zam!

Devlet hayvan ithal edeceğine, birazdan söyleyeceğim onu yine, soya ithal etsin. Soyanın fiyatını sabitlesin. Soya ithal etmiyor, hayvan ithal ediyor. Yani bizim ürettiğimizi ithal ediyor. Olmaz. Bizim ürettiğimizi ithal etmeyecek, bizim tükettiğimizi ithal edecek ki üretimimize müdahil olabilsin.

Gerçekten bizim önümüzdeki 3 yılı, 5 yılı görme şansımız yok. Bu zeytin gibi; zeytinin var ve yok yılları varmış ya, onun gibi. ‘Bu sene var yılı mı, yok yılı mı?’ onun peşindeyiz. Kötü bir şey.”

DAMARCAN: “SÜT FİYATINI BİZ BELİRLEYEMİYORUZ”

Çiftlik sahibi Ali Damarcan da Ulusal Süt Konseyinin açıklayacağı süt fiyatını beklediklerini belirterek, şöyle konuştu:

“Önümüzde Ulusal Süt Konseyi'nin belirleyecek olduğu bir süt fiyatı var. Maalesef aylardan bu tarafa bekliyoruz.

Üreticiler olarak süt fiyatını maalesef biz belirleyemiyoruz. Girdi fiyatlarını biz belirleyemiyoruz. Üreticinin belirleyici olacağı bir süt konseyinin inşallah önümüzdeki günlerde gerçekleşmesini diliyorum.”

KART: “ÜRETİCİLERİ MEMNUN EDECEK BİR SONUÇ BEKLİYORUZ”

Çiftlik sahibi Namık Kart ise Ulusal Süt Konseyi toplantısından üreticilerin beklentisine ilişkin, “Ulusal Süt Konseyi toplantısıyla üreticiler adına önemli bir güne yaklaşıyoruz. Toplantıda üreticileri memnun edecek bir sonuç çıkmasını bekliyoruz” dedi.

MİLLETVEKİLİ AKBULUT: “SORUN VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİNİ TBMM’DE SESLENDİRMEYE ÇALIŞIYORUZ”

YENİ Parti Burdur Milletvekili İzzet Akbulut da üreticilerle yaptıkları görüşmelerin ardından, sahada kendilerine aktarılan sorun ve çözüm önerilerini TBMM’de gündeme getirmeye çalıştıklarını belirterek, şöyle konuştu:

“Bizler bu sektörde değiliz. Bu sektörden herhangi bir geçmişimiz yok. Ama bu sektörle uğraşan kıymetli büyüklerimizi, kıymetli arkadaşlarımızı bol bol ziyaret ediyoruz ki onlardan aldığımız bilgileri, sorun ve çözüm önerilerini Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde seslendirmeye çalışıyoruz.

Seslendirmeye gayret gösteriyoruz. Çünkü bunu bir vatan, millet, memleket meselesi olarak görüyoruz. Tarım ve hayvancılığın çok önemli bir sektör olduğunu düşünüyoruz.

Bakın, bu ülkemizi kuran ebedi liderimiz, kurucu liderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk her fırsatta bunu dile getiriyordu. Tarımın millî bir sektör olduğunu, millî ekonominin temelinin tarım olduğunu ve tarımı hor görenin yarını zor gördüğünü bizlere hep söylüyordu.

İşte bizler de bunu kendimize bir rehber edinerek tarımın, hayvancılığın çok daha ileri noktalarda olması gerektiğini; bunun sadece üreticilerimizin meselesi değil, ülkemizin meselesi olduğunu düşünüyoruz. Eğer bunu başarabilirsek, bu noktada tarım ve hayvancılıkla meşgul olan üreticilerimizi, besicilerimizi, çiftçilerimizi refah seviyesi çok daha yüksek bir şekilde bu işleri yapabilir hâle getirebilirsek Türkiye Cumhuriyeti'nin de refah seviyesinin çok daha fazla yükseleceğini düşünüyoruz.

İnşallah bunu başaracağız hep birlikte. Bunun için uğraş gösteriyoruz. İlgili birçok sorun ve çözüm önerisini gün boyunca beraberce değerlendirdik, tartıştık, konuştuk.

Bunları artık 1 Ekim'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla yeni dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde milletvekili arkadaşlarımızla, ilgili bakanlıkların bürokratlarıyla hep birlikte çözüme kavuşturmaya gayret göstereceğiz diyorum.”